Khoảng cách tự tin về AI kìm hãm doanh nghiệp nhỏ Anh

[Phi Vũ]

Nhiều doanh nghiệp nhỏ ở Anh chưa tận dụng AI không phải vì thiếu công cụ mà vì thiếu thời gian, tự tin và niềm tin. Dù tỉ lệ sử dụng AI đang tăng, một phần lớn vẫn do dự vì không biết bắt đầu từ đâu.

AI không phải là rào cản lớn nhất — mà là sự tự tin​

Nhiều công cụ AI hiện có sẵn, thậm chí với chi phí thấp hoặc miễn phí, nhưng doanh nghiệp nhỏ (SME) ở Anh vẫn chậm trong việc áp dụng. Theo Phòng Thương mại Anh, hơn một phần ba SME đang sử dụng AI, tăng so với 25% một năm trước, nhưng vẫn có khoảng một phần ba khẳng định họ không có kế hoạch dùng AI.

Các rào cản thường được nêu gồm: trường hợp sử dụng không rõ ràng, chi phí và thiếu kỹ năng. Trong đó, “thiếu kỹ năng” không chỉ là thiếu kiến thức kỹ thuật mà còn là thiếu tự tin — nhiều chủ doanh nghiệp cảm thấy AI đang đi quá nhanh và họ không biết cách bắt đầu.

Khác biệt vùng miền cho thấy vấn đề là về tiếp xúc và trải nghiệm chứ không phải công cụ. Một khảo sát năm 2025 cho thấy 82% doanh nghiệp ở London coi AI là chiến lược, trong khi con số này chỉ là 44% ở Bắc Anh. Sự khác biệt phản ánh mức độ tiếp xúc, cơ hội thử nghiệm và xây dựng thói quen sử dụng AI.

Thiết kế công cụ và trách nhiệm đóng vai trò quyết định​

Với doanh nghiệp nhỏ, việc có một đội IT hay chương trình quản lý thay đổi là điều hiếm hoi. Họ cần công cụ AI xuất hiện đúng lúc trong công việc, hỗ trợ quyết định thay vì chi phối, và dễ sử dụng mà không cần hướng dẫn dài dòng.

Trách nhiệm trong AI không chỉ là dữ liệu đầu vào mà còn là tính minh bạch của kết quả, quyền kiểm soát của người dùng và liệu công cụ có làm công việc trở nên dễ quản lý hơn hay chỉ làm phức tạp thêm. Nếu không đạt được điều này, công cụ tốt nhất cũng sẽ bị bỏ xó và lợi ích năng suất chỉ là lý thuyết.

Ví dụ thực tế và lợi ích nếu làm đúng​

Một số tổ chức đã thử nghiệm cách tiếp cận có chủ đích, ví dụ tổ chức các tuần khám phá AI để nhân viên tạm dừng công việc thường nhật và làm quen dần với công cụ. Cách làm này giúp xây dựng sự tự tin và biến AI thành phần bình thường của công việc, không phải một “hộp đen”.

Khi được sử dụng hiệu quả, AI mở rộng khả năng cho đội ngũ nhỏ: người không phải là designer vẫn có thể tạo tài liệu hình ảnh, nhóm tài chính có thể biến dữ liệu thô thành báo cáo dễ hiểu, và người phân tích có thể biến brief thành nội dung trực quan trong vài phút. Theo Salesforce, 91% SMB dùng AI cho biết nó giúp tăng doanh thu.

Kết luận và khuyến nghị​

Để thu hẹp khoảng cách tự tin, doanh nghiệp nhỏ cần được trao thời gian và quyền phép để thử nghiệm, hướng dẫn thực tế về các trường hợp sử dụng, và công cụ thiết kế thân thiện, minh bạch. Chủ doanh nghiệp cần xác định rõ trách nhiệm, giao quyền sở hữu cho đội ngũ và khuyến khích bước thử — vì AI không thể tự quyết định thay con người, nhưng có thể khuếch đại năng lực nếu được dùng đúng cách.

Nguồn: Techradar